Jak wygląda instruktaż stanowiskowy?

Instruktaż stanowiskowy to jeden z podstawowych elementów szkolenia wstępnego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP), wymagany przepisami prawa pracy. Jego celem jest zapoznanie pracownika z warunkami pracy na danym stanowisku, zagrożeniami z tym związanymi oraz zasadami bezpiecznego wykonywania obowiązków. W artykule wyjaśniamy, jak wygląda instruktaż stanowiskowy zgodnie z obowiązującym prawem oraz odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania.
 
Instruktaż stanowiskowy regulują następujące przepisy:
- Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 nr 180 poz. 1860)

Zgodnie z § 11 wspomnianego rozporządzenia, instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do pracy:
- pracowników nowo zatrudnionych, - studentów odbywających praktykę studencką,
- uczniów szkół zawodowych odbywających praktyczną naukę zawodu,
- pracowników przenoszonych na inne stanowisko pracy.
 
Instruktaż stanowiskowy obejmuje zapoznanie pracownika z:
- czynnikami środowiska pracy występującymi na stanowisku i ryzykiem zawodowym,
- sposobem wykonywania pracy w sposób bezpieczny i higieniczny,
- obsługą maszyn i urządzeń, jeżeli występują na stanowisku,
- procedurami postępowania w razie awarii, pożaru lub wypadku,
- obowiązkami i odpowiedzialnością w zakresie BHP na danym stanowisku.

Instruktaż przeprowadza bezpośredni przełożony pracownika lub osoba wyznaczona, posiadająca odpowiednią wiedzę, doświadczenie i przeszkolenie z zakresu metodyki instruktażu stanowiskowego.
 
1. Wprowadzenie ogólne – omówienie ogólnych zasad BHP obowiązujących na stanowisku.
2. Pokaz prawidłowego wykonywania pracy – osoba prowadząca instruktaż demonstruje czynności zgodnie z zasadami BHP.
3. Ćwiczenie praktyczne – pracownik sam wykonuje czynności pod nadzorem prowadzącego.
4. Sprawdzenie wiedzy i umiejętności – osoba szkoląca ocenia, czy pracownik może samodzielnie rozpocząć pracę.
 
Zgodnie z rozporządzeniem, czas trwania instruktażu stanowiskowego zależy od rodzaju stanowiska:
- dla stanowisk robotniczych – minimum 8 godzin lekcyjnych (1 godzina lekcyjna = 45 minut),
- dla pozostałych stanowisk – czas ustalany przez pracodawcę, ale musi być wystarczający do opanowania przez pracownika zasad BHP.
 
Po zakończeniu instruktażu sporządzany jest protokół lub karta szkolenia wstępnego, zawierająca m.in.:
- dane osobowe pracownika,
- datę i czas trwania instruktażu,
- podpisy osoby prowadzącej i pracownika.
 

Czy każdy pracownik musi przejść instruktaż stanowiskowy?

Tak. Każdy nowo zatrudniony pracownik, a także przeniesiony na inne stanowisko, musi przejść instruktaż stanowiskowy przed dopuszczeniem do pracy.

Kto może przeprowadzać instruktaż stanowiskowy?

Instruktaż przeprowadza bezpośredni przełożony pracownika lub wyznaczona osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje i przeszkolenie.

Czy instruktaż stanowiskowy musi być dokumentowany?

Tak. Po ukończeniu instruktażu pracownik i osoba szkoląca podpisują kartę szkolenia wstępnego, która jest przechowywana w aktach pracowniczych.

Jak często należy powtarzać instruktaż stanowiskowy?

Instruktaż stanowiskowy jest jednorazowy na danym stanowisku. Jednak każda zmiana stanowiska, zakresu obowiązków lub wystąpienie nowych zagrożeń wymaga ponowienia instruktażu.

Czy instruktaż stanowiskowy może być przeprowadzony zdalnie?

Nie. Ze względu na praktyczny charakter instruktażu, powinien być on przeprowadzany w rzeczywistym środowisku pracy.
 

---

Instruktaż stanowiskowy to kluczowy element w procesie zapewnienia bezpieczeństwa pracowników. Pracodawca ma obowiązek zapewnić jego przeprowadzenie zgodnie z przepisami, a pracownik – obowiązek aktywnego uczestnictwa. Poprawnie przeprowadzony instruktaż ogranicza ryzyko wypadków i podnosi świadomość pracowników w zakresie BHP. Jeśli jesteś pracodawcą, nie bagatelizuj znaczenia tego etapu. Jeśli jesteś pracownikiem – pytaj i upewnij się, że wszystko rozumiesz.

---

Zachęcam do zapoznania się z naszą ofertą!

---